Exitstrategie voor opties: wanneer u een positie sluit

1. Welke exitstrategieën zijn er bij de handel in opties?

Exitstrategieën bij de handel in opties berusten op vier criteria: het kapitaal, technische niveaus in de grafiek, de tijd tot expiratie en de opbouw van de betreffende optiestrategie. Veel traders gebruiken een combinatie van deze factoren die bij hun persoonlijke stijl past. De sleutel ligt echter in het ontwikkelen van een passende exitstrategie en het strikt toepassen ervan.

Het is nodig om u vóór het openen van een positie de exitstrategie nog eens voor ogen te halen. Dat helpt om emoties buiten de trade te houden. Niets werkt destructiever op het resultaat dan emoties. De meeste traders hebben al eens meegemaakt dat een trade tegen hen in liep en ze toch niet uitstapten, simpelweg omdat het moeilijk was een fout toe te geven. Meestal worden de verliezen dan steeds groter, tot een gekochte optie uiteindelijk waardeloos expireert.

2. Hoe werkt een uitstap op basis van het kapitaal?

Bij een uitstap op basis van het kapitaal sluit de trader een positie zodra het verlies een vooraf vastgelegd percentage van zijn rekening bereikt. Wil iemand bijvoorbeeld steeds hoogstens vijf procent van zijn kapitaal riskeren, dan bepaalt hij daaruit de koers waarop hij moet verkopen om die regel na te leven.

Stel dat een trader over € 10.000 beschikt en bij geen enkele trade meer dan vijf procent van dit kapitaal wil verliezen, dus nooit meer dan € 500. Blijft het bedrag vast op € 500, dan zou de rekening na 20 verliestrades op rij leeg zijn. Berekent hij de vijf procent telkens over het actuele rekeningsaldo, dan zou er na 20 verliezen op rij nog zo'n € 3.585 over zijn, dus een verlies van ongeveer 64 procent (eigen berekening, vóór kosten). Veel traders kiezen daarom duidelijk kleinere percentages. Bovendien zal zo'n trader alleen trades aangaan die hem ook een overeenkomstig winstperspectief bieden.

De risico-rendementsverhouding (risk-reward-ratio), dus de mogelijke winst in verhouding tot het mogelijke verlies, is daarmee een sleutelcomponent. Is ze niet hoog genoeg, dan moet de trade niet worden aangegaan. Wint een strategie in 50 procent van de gevallen, dan moeten de gemiddelde winsten hoger zijn dan de gemiddelde verliezen, zodat er na kosten überhaupt iets overblijft. Hoe hoog de risico-rendementsverhouding moet zijn, hangt dus af van het persoonlijke slagingspercentage van de trader.

3. Wanneer is een technische uitstap zinvol?

Een technische uitstap is zinvol wanneer het handelsidee aan een niveau in de grafiek gebonden is en dat niveau niet meer standhoudt. Een technisch georiënteerde trader let op voortschrijdende gemiddelden (MA) of op weerstanden en steunen wanneer hij zijn uitstappunt bepaalt. Handelt iemand bijvoorbeeld een zijwaartse strategie zoals een butterfly spread, dan zal hij de positie waarschijnlijk sluiten wanneer het aandeel het kanaal naar onderen of naar boven verlaat. Toch moet de trader vóór de instap nagaan of mogelijke winst en risico in een redelijke verhouding staan.

Andere technische traders gebruiken de MACD-indicator, Bollinger Bands, Fibonacci-niveaus of Elliott-golven. Hoe de strategie er ook uitziet: belangrijk is dat u eerst een plan maakt en u daar daarna strikt aan houdt. Plan uw trade, trade uw plan! Even belangrijk is het vastleggen van alle trades. Alleen zo kunnen de resultaten worden geëvalueerd en kan de strategie worden verfijnd.

Het heeft weinig zin posities aan te gaan die maar in 50 procent van alle gevallen met winst sluiten, als het gemiddelde verlies twee keer zo hoog is als de gemiddelde winst. Per trade verliest u dan gemiddeld een halve gemiddelde winst, al vóór kosten. Dat is een verliesstrategie. U hebt geen diploma wiskunde nodig om die valkuil te vermijden. Een paar kengetallen volstaan, zoals het slagingspercentage, de gemiddelde winst en het gemiddelde verlies.

4. Waarom speelt de resterende looptijd een rol bij de uitstap?

De resterende looptijd speelt een rol omdat een optie elke dag tijdswaarde verliest en dat verlies naar de expiratie toe steeds sneller gaat. Een nadeel van gekochte opties is dus hun expiratie: u kunt de toekomstige richting van een aandeel juist inschatten, maar niet het verloop in de tijd.

Een basisregel van de optiehandel zegt dat het tijdswaardeverval van een optie in haar laatste levensmaand duidelijk versnelt. Vereenvoudigd neemt de tijdswaarde van een at-the-money optie af met de vierkantswortel van de resterende looptijd (afbeelding 1). Daarom raadt de auteur aan gekochte opties te vermijden waarvan de expiratiedag minder dan 30 dagen weg ligt, of ze uiterlijk dan te sluiten of door te rollen. Maar ook aandelenhandelaren hebben zelden zin hun aandeel veel tijd te gunnen, als ze hun kapitaal ook in snellere waarden kunnen steken.

Open een rekening.

5. Welke uitstapregels gelden voor optiestrategieën?

Voor optiestrategieën gelden uitstapregels die zich richten naar het risicoprofiel van de betreffende combinatie: een spread wordt anders gesloten dan een enkele gekochte optie. Een voordeel van opties is hun veelzijdigheid. Een optietrader kan ook los van de richting van de markt geld verdienen. Zelfs als de markt zijwaarts beweegt, kan hij er met de passende strategie van profiteren. Het doel van dit artikel is niet om alle optiestrategieën uit te leggen. Toch stellen we enkele gangbare strategieën en hun uitstapmethoden voor.

Eerst twee begrippen: de long strike is de uitoefenprijs van de gekochte optie, de short strike de uitoefenprijs van de verkochte optie. Het break-evenpunt is de koers van de onderliggende waarde waarbij de positie op de expiratiedag winst noch verlies oplevert. In de voorbeelden omvat één contract 100 aandelen.

Spreads, dus combinaties van gekochte en verkochte opties, kunt u zonder inzet van kapitaal oefenen op de gratis oefenrekening voor opties, voordat u uw uitstapregels met echt geld toepast. Meer daarover op de pagina over beleggen in opties bij WH SelfInvest.

6. Hoe stapt u uit een verticale debit spread?

Uit een verticale debit spread stapt u, afhankelijk van het koersverloop, met winst uit kort voor of op de short strike, of u beperkt het verlies zodra een vooraf vastgelegd technisch niveau breekt. Er zijn twee soorten verticale debit spreads: bull call spreads en bear put spreads. Beide hebben een beperkt verliesrisico en een beperkt winstpotentieel.

De auteur raadt aan alleen verticale spreads te handelen met een risico-rendementsverhouding van minstens 2:1. Het maximale verlies van een verticale debit spread is gelijk aan de aanvankelijke nettokosten. Bedragen die € 150, dan moet u minstens € 300 kunnen winnen; het verschil tussen de uitoefenprijzen moet dan minstens € 4,50 per aandeel bedragen (eigen berekening). Een trader moet deze winst-verliesverhouding kennen om een passende exitstrategie te kunnen ontwikkelen. Sommige traders riskeren de volledige nettokosten, omdat ze verwachten op lange termijn meer te winnen dan te verliezen. Anderen leggen al vooraf een uitstappunt vast dat op de koers of op technische factoren berust.

Praktijkvoorbeeld: bull call spread met technische uitstap

Stel dat een trader een bull call spread opent: hij koopt een call met uitoefenprijs € 45 en verkoopt een call met uitoefenprijs € 50. Het aandeel noteert € 45. Stel verder dat er bij € 43 een steun ligt, waarvan de doorbraak een bearish signaal is. Uitstappen bij € 43 zou een passende strategie kunnen zijn. De trader moet echter vooraf weten wat dat in dit geval zou opleveren. Hier helpt een risicografiek, dus een winst-verliesdiagram van de positie (afbeelding 2). Een andere aanpak is de positie te sluiten zodra het aandeel een bepaald bedrag heeft verloren of gewonnen.

Open een rekening.

Voor de berekening gaan we uit van nettokosten van € 1,50 per aandeel, dus € 150 per contract (voorbeeld, vereenvoudigd, zonder kosten):

De risico-rendementsverhouding bedraagt hier 350 tegen 150, dus ongeveer 2,3:1. Stapt de trader vóór de expiratie bij € 43 uit, dan is de spread door de resterende tijdswaarde meestal nog iets waard en valt het verlies kleiner uit dan € 150. Hoeveel, hangt af van de resterende looptijd en de volatiliteit. Opent het aandeel met een koerssprong duidelijk lager, dan kan de uitstap slechter uitvallen dan gepland; kosten en de bied-laatspread van beide opties drukken het resultaat bovendien.

Uitstapregels voor de bull call spread

Stijgt de onderliggende waarde boven de short strike, dan loopt de short call het risico door de houder te worden uitgeoefend. Dan is de schrijver verplicht 100 aandelen tegen de uitoefenprijs te leveren. Door uitoefening van de long call kan de trader die aandelen tegen de lagere uitoefenprijs verkrijgen en het verschil als winst boeken. Een vervroegde uitoefening dreigt vooral bij Amerikaanse opties, die op elk moment kunnen worden uitgeoefend; veel traders sluiten de spread daarom vóór de expiratie als geheel.

Uitstapregels voor de bear put spread

De bear put spread is het spiegelbeeld: de trader koopt een put met een hogere en verkoopt een put met een lagere uitoefenprijs (afbeelding 3).

Daalt de onderliggende waarde onder de short strike, dan loopt de short put het risico te worden uitgeoefend. Dan moet de schrijver de houder 100 aandelen tegen de uitoefenprijs afkopen. Oefent de trader zijn long put uit, dan kan hij de aandelen tegen de hogere uitoefenprijs van de long put verkopen en het verschil als winst boeken.

7. Hoe stapt u uit een credit spread?

Uit een credit spread stapt u vaak uit zodra het verlies ongeveer gelijk is aan de ontvangen premie, of u laat beide opties waardeloos expireren als de onderliggende waarde aan de goede kant van de short strike blijft. Er zijn twee soorten verticale credit spreads: bull put spreads en bear call spreads. Daarbij krijgt de trader bij het openen een premie bijgeschreven, in plaats van iets te betalen. De risico-rendementsverhouding is echter vaak laag, want credit spreads ruilen een hoger slagingspercentage in tegen kleinere winsten per trade.

Een credit spread bestaat uit de verkoop van een optie en de gelijktijdige aankoop van een optie met een verder out-of-the-money liggende uitoefenprijs. De verkoop levert de premie op, de gekochte optie beschermt tegen grotere bewegingen in de verkeerde richting. Wie een at-the-money optie verkoopt (ATM: uitoefenprijs ongeveer gelijk aan de actuele koers), heeft een kans van ongeveer 50 procent dat ze out-of-the-money expireert. Omdat de ontvangen premie het break-evenpunt iets verschuift, ligt de kans op winst op de expiratiedag slechts licht boven 50 procent.

In het origineel werd op deze plaats geargumenteerd met een winstkans van 67 procent, omdat het aandeel kan stijgen, dalen of zijwaarts bewegen en de schrijver in twee van de drie gevallen wint. Die redenering klopt niet: de drie scenario's zijn niet even waarschijnlijk, en „zijwaarts” is geen afzonderlijke uitkomst op de expiratiedag. Hogere slagingspercentages haalt u alleen als u opties verder out-of-the-money verkoopt, en u ontvangt daarvoor navenant minder premie.

Met credit spreads verdient u dus weinig per trade, maar wint u vaker. Toch hebt u een exitstrategie nodig, want bij bijna alle credit spreads is het maximale risico duidelijk hoger dan de maximale winst. Een regel kan zijn de positie te sluiten zodra het verlies gelijk is aan de aanvankelijk ontvangen premie.

Rekenvoorbeeld: bear call spread met uitstap op basis van de premie

Een trader verkoopt een call met uitoefenprijs € 50, koopt een call met uitoefenprijs € 55 en ontvangt daarvoor € 2,00 per aandeel, dus € 200 per contract (voorbeeld, vereenvoudigd, zonder kosten).

De uitstap op basis van de premie verbetert dus de verhouding tussen winst en verlies, maar vereist een slagingspercentage van duidelijk meer dan 50 procent, zodat er na kosten winst overblijft. Wie bereid is het volledige verschil tussen de uitoefenprijzen te riskeren, moet vooraf nagaan of zijn historische slagingspercentage daarvoor volstaat. Een risico-rendementsverhouding van 2:1 is bij credit spreads daarentegen nauwelijks te halen: de premie zou twee derde van het verschil tussen de uitoefenprijzen moeten bedragen, wat alleen bij ver in-the-money verkochte opties het geval is. Koerssprongen 's nachts kunnen ertoe leiden dat de terugkoop duidelijk duurder wordt dan gepland.

Uitstapregels voor de bear call spread

Uitstapregels voor de bull put spread

Open een rekening.

8. Wanneer sluit u een calendar spread?

Een calendar spread sluit u uiterlijk wanneer de onderliggende waarde de verwachte bandbreedte verlaat, want dan nadert de positie snel haar maximale verlies. Een calendar spread bestaat uit een verkochte optie met een korte en een gekochte optie met een langere looptijd, meestal tegen dezelfde uitoefenprijs. Het is een neutrale strategie die leeft van het snellere tijdswaardeverval van de korte looptijd en van een verwachte zijwaartse beweging van de onderliggende waarde; een stijgende impliciete volatiliteit van de langere looptijd helpt bovendien.

Calendar spreads worden vaak meerdere maanden aangehouden, waarbij de trader na elke expiratie opnieuw een kortlopende optie verkoopt en de premie incasseert. Dat dekt geleidelijk de kosten van de gekochte optie. Beweegt de onderliggende waarde echter scherp in één richting, dan bereikt een calendar spread snel zijn maximale verlies, dat ongeveer gelijk is aan de aanvankelijke nettokosten.

Een totaal verlies kunt u vermijden als de positie wordt gesloten zodra de onderliggende waarde een bepaalde bandbreedte verlaat. Verwacht een trader bijvoorbeeld dat een aandeel zich in een bandbreedte van drie euro beweegt, dan moet hij de positie sluiten zodra het aandeel die bandbreedte verlaat.

9. Hoe past u een exitstrategie gedisciplineerd toe?

Een exitstrategie past u gedisciplineerd toe door de regels vóór de instap schriftelijk vast te leggen, elke trade in een tradingjournaal te noteren en de resultaten regelmatig per strategie te evalueren. Als we naar een grafiek of onze rekening kijken, zien we helaas geen exitbordje. Exitstrategieën berusten op de aannames van de individuele trader; ook het handelskapitaal en de strategie bepalen de juiste uitstap.

Noteer uw trades en de bijbehorende strategie in een tradingjournaal. Dat helpt u de uitstappen te vinden die bij u passen. Misschien blijkt dan dat u uit sommige trades veel te vroeg uitstapt, terwijl u andere veel te lang aanhoudt. Even belangrijk is het de trades per strategie afzonderlijk te analyseren: de uitstap uit een calendar spread kan fundamenteel verschillen van die uit een verticale debit spread. Bereid u bovendien vooraf mentaal voor op de uitstap, zowel uit verliestrades als uit winsttrades.

„Net zoals we te lang vasthouden aan een verliestrade, zorgen onze emoties ervoor dat we een winsttrade aanhouden waaruit we allang hadden moeten uitstappen.”

Emoties kunnen elk resultaat vernietigen. Doe daarom alles wat u kunt om ze buiten het traden te houden. Dat geldt vooral voor de uitstap.

Infokader: begrippen rond de uitstap uit opties

Conclusie

De uitstap is belangrijker dan de instap. Een exitstrategie voor opties is geen extraatje, maar een onderdeel van elk handelsidee. Of de uitstap gebeurt op basis van kapitaal, een niveau in de grafiek, de resterende looptijd of de opbouw van de spread, is minder belangrijk dan de vraag of de regel vóór de instap vaststaat en consequent wordt nageleefd. Bij debit spreads gaat het vooral om winsten meenemen bij de short strike en verliezen beperken wanneer het handelsidee niet meer klopt. Bij credit spreads staat de beperking van het naar verhouding grote risico voorop. Geen van deze regels biedt een garantie op winst; koerssprongen, kosten en vervroegde uitoefening kunnen het resultaat verslechteren.

Hoe u bij WH SelfInvest in opties handelt en spreads met uitstapregels oefent op een gratis oefenrekening voor opties, leest u op de pagina over beleggen in opties bij WH SelfInvest. Hoe traders strategieën plannen en risico's beheersen, laten de gratis webinars en seminars van WH SelfInvest zien.

Enkele van onze gratis tools voor optiehandelaren:

1. Leer opties handelen
2. 'Goedkope' call opties vinden
3. Put opties schrijven (met weinig kans om uitgeoefend te worden)

Veelgestelde vragen (FAQ)

Wanneer moet u uit een optie stappen?

U stapt uit een optie wanneer een vooraf vastgelegde regel in werking treedt: een maximaal verlies in procent van de rekening, de doorbraak van een niveau in de grafiek, een resterende looptijd van ongeveer 30 dagen bij gekochte opties of het bereiken van het koersdoel. Welke regel past, hangt af van de strategie en het slagingspercentage. Belangrijk is dat de regel vóór de instap vaststaat en niet tijdens de trade wordt gewijzigd.

Moet u opties tot de expiratie aanhouden?

Nee, beursverhandelde opties kunt u tijdens de handelsuren op elk moment sluiten, dus met een tegengestelde transactie beëindigen. Veel traders sluiten posities vóór de expiratie om de resterende tijdswaarde te benutten, een uitoefening of toewijzing te vermijden en het risico van een koerssprong vlak voor de expiratiedag te beperken. Daarbij betaalt u kosten, en de bied-laatspread vermindert de opbrengst.

Hoe sluit u een spread op de juiste manier?

Een spread sluit u het best als combinatie in één order, zodat de gekochte en de verkochte optie gelijktijdig tegen een nettoprijs worden verhandeld. Zo ontstaat er geen ongedekt been als de koers tussen twee afzonderlijke orders verspringt. Bij weinig liquide opties helpt een limietorder in het midden van de bied-laatspread, die u zo nodig stapsgewijs aanpast.

Wat gebeurt er als de verkochte optie van een spread wordt uitgeoefend?

Wordt de verkochte optie uitgeoefend, dan moet de trader 100 aandelen per contract tegen de uitoefenprijs leveren (call) of afnemen (put). De gekochte optie blijft bestaan en dekt de positie af: ze kan worden uitgeoefend of verkocht. Bij Amerikaanse opties is een vervroegde uitoefening op elk moment mogelijk, vooral als de verkochte optie diep in-the-money staat of er een dividend aankomt.

Welk slagingspercentage heeft een credit spread nodig?

Een credit spread heeft een slagingspercentage nodig dat minstens gelijk is aan de verhouding tussen het maximale verlies en de som van de maximale winst en het maximale verlies. Bij € 200 premie en € 300 risico is dat 60 procent, zonder kosten. Wie al uitstapt bij een verlies ter hoogte van de premie, komt rekenkundig toe met ruim 50 procent, plus kosten en bied-laatspread.

Wat is bij het tijdswaardeverval belangrijk voor de uitstap?

Het tijdswaardeverval versnelt naar de expiratiedag toe; bij een at-the-money optie gaat in de laatste maand vereenvoudigd zo'n derde verloren van de tijdswaarde die ze negen maanden vóór de expiratie had. Kopers van opties sluiten of rollen daarom vaak uiterlijk 30 dagen vóór de expiratie door. Voor verkopers werkt het tijdswaardeverval positief, maar naar de expiratie toe nemen de koersschommelingen van de positie toe.

Moet u winsten bij opties vroegtijdig nemen?

Winsten vroegtijdig nemen kan zinvol zijn als een groot deel van de mogelijke winst al bereikt is en de rest bij ongewijzigd risico nog maar een klein extra potentieel biedt. Bij een debit spread is dat vaak het geval wanneer de onderliggende waarde de short strike bereikt. Een vaste winstregel vóór de instap voorkomt dat hebzucht de uitstap vertraagt.