
De 200-dagenlijn: strategie, backtest en de grenzen van de trendfilter
De 200-dagenlijn is een van de populairste voortschrijdende gemiddelden op de aandelenbeurzen. Deze lijn wordt door zeer veel marktdeelnemers gebruikt. Dit artikel leert u hoe de 200-dagenlijn wordt berekend en met welke eenvoudige regels u er een trendvolgende strategie mee kunt opzetten. Ontdek ook hoe die strategie in een back-test over een lange periode presteert. U leert ook waar de grenzen van deze aanpak liggen.
Samengevat
1. De 200-dagenlijn is het voortschrijdend gemiddelde van de slotkoersen van de laatste 200 beursdagen.
2. De strategie: belegd zijn zolang de slotkoers boven de lijn ligt, uitstappen zodra de koers eronder sluit.
3. In historische back-tests (S&P 500 1927-2021 en DAX 1959-2021) lag het resultaat duidelijk boven de buy-and-hold strategie – vóór kosten en belastingen. Historische resultaten zijn geen garantie voor de toekomst.
4. Zwakke punten zijn: zijwaartse fasen met valse signalen, korte hevige koersvallen en snelle V-vormige rebounds.
5. Omdat veel marktdeelnemers en de media de lijn volgen, reageren koersen er vaak op – dat is gedrag, geen natuurwet.
1. Wat is de 200-dagenlijn?
De 200-dagenlijn is het eenvoudige (rekenkundige) gemiddelde van de slotkoersen van de afgelopen 200 handelsdagen. Bij ongeveer 252 handelsdagen per jaar komt dat overeen met circa 40 weken of ruim negen maanden. Omdat elke dag de oudste koers wegvalt en de nieuwste erbij komt, „schuift” het gemiddelde met de koers mee. De lijn wordt ook wel het 200-daags gemiddelde of MA 200 genoemd.
Op de beurs kan het soms chaotisch worden en alle kanten op gaan. Met een eenvoudige strategie kunt u proberen in volatiele fasen uw kapitaal te beschermen en tegelijk mee te profiteren van opwaartse trends. Een filter die daarbij vaak het verschil maakt, is de 200-dagenlijn. Door haar grote bekendheid ontstaat er niet zelden een soort selffulfilling prophecy.
Hoe wordt de 200-dagenlijn berekend?
De berekening is eenvoudig en lukt met elk grafiekprogramma of in een spreadsheet: de laatste 200 slotkoersen worden opgeteld en door 200 gedeeld. Op de volgende handelsdag herhaalt u de berekening met de nieuwe slotkoers; de oudste waarde valt weg.
| Stap | Werkwijze |
| 1 | Slotkoersen van de laatste 200 handelsdagen verzamelen |
| 2 | Alle 200 waarden optellen |
| 3 | Som delen door 200 = waarde van de 200-dagenlijn voor vandaag |
| 4 | De volgende dag de oudste koers schrappen, de nieuwe slotkoers toevoegen en opnieuw rekenen |
Naast de positie van de koers ten opzichte van de lijn geeft ook de helling van het gemiddelde een aanwijzing over de trend: een stijgende 200-dagenlijn wijst op een intacte opwaartse trend, een dalende op een neerwaartse trend.
Hoe gemiddelden en andere indicatoren werken, legt het gratis e-book „Het grote boek der technische analyse indicatoren“ uit.
2. Welke handelsregels gelden bij de 200-dagenstrategie?
De strategie kent maar twee toestanden: belegd of niet belegd. De regels luiden:
- Instap: ligt de laatste slotkoers boven het voortschrijdend gemiddelde van de laatste 200 dagen, dan wordt er belegd.
- Uitstap: sluit de koers onder de 200-dagenlijn, dan wordt de positie gesloten.
- Opnieuw instappen: pas als de slotkoers weer boven het gemiddelde ligt, wordt een nieuwe longpositie geopend.
Short gaan (shortposities) is in deze strategie niet voorzien. Buiten de markt blijft het kapitaal in deze eenvoudige aanpak onbenut. Of er rente op het vrije kapitaal zou worden ontvangen, is in de backtest niet vermeld.
3. Hoe presteerde de 200-dagenlijn in de backtest?
In de historische backtest van de auteur lag de strategie „alleen boven de 200-dagenlijn belegd” bij de S&P 500 en bij de DAX duidelijk boven een strategie van kopen en vasthouden (buy-and-hold). De resultaten gelden vóór transactiekosten en belastingen; het zijn historische waarden en geen garantie voor de toekomst.
S&P 500 van eind 1927 tot eind 2021
De backtest op de S&P 500 begint op 30-12-1927 bij een indexstand van 17,66 punten. De index werd in 1957 voor het eerst gepubliceerd en voor de periode daarvoor teruggerekend. In de grafiek zijn beide curves in indexpunten weergegeven: bij buy-and-hold steeg de koersindex (zonder dividenden) tot boven 4.000 punten, de vermogenscurve van de 200-dagenstrategie bereikte op dezelfde schaal ongeveer 26.000 punten (afbeelding 1). Het eindresultaat van de strategie was daarmee ongeveer zes keer zo hoog als bij buy-and-hold.
Volgens eigen berekening op basis van de grafiekwaarden (afgerond, vóór kosten en belastingen) komt dat overeen met een jaarlijks rendement van ongeveer 6 procent voor buy-and-hold en ongeveer 8 procent voor de gefilterde strategie. Ter vergelijking in Amerikaanse dollar: de stijging van de koersindex van 17,66 punten (30-12-1927) naar 4.766 punten (eind 2021) komt neer op ongeveer een factor 270. Met buy-and-hold zou 100 dollar dus ongeveer 27.000 dollar zijn geworden, zonder dividenden en vóór kosten.
Ons meest populaire rapport: De aandelen die wij (niet) kopen.
Tegelijk lag het risico, gemeten aan de beweeglijkheid, lager: de buy-and-holdportefeuille had volgens de backtest een jaarlijkse volatiliteit van 19 procent, de met de 200-dagenlijn gefilterde belegging 15 procent. Bijna een derde van de tijd noteerde de S&P 500 onder zijn 200-daags gemiddelde; in die periodes zou u volgens de strategie niet belegd zijn geweest.
Transactiekosten en belastingen zijn in deze eenvoudige analyse niet meegenomen. Gemiddeld waren er zeven transacties per jaar. In sterke trendfasen waren er jaren zonder één enkel handelssignaal. Problematisch wordt het als zijwaartse fasen veel valse signalen opleveren: de koersen „dansen” dan rond de 200-dagenlijn, en elke kruising leidt tot een aan- of verkoop. Houd er ook rekening mee dat de Tweede Wereldoorlog in de onderzochte periode valt. Ook de gefilterde curve verliep niet zonder terugvallen: volgens eigen aflezing uit afbeelding 1 gaf ze na 2000 tijdelijk bijna 30 procent prijs en tussen 2018 en 2020 ongeveer 20 procent.
DAX van oktober 1959 tot eind 2021
Ook bij de DAX zou de 200-dagenstrategie in de backtest beter hebben gepresteerd dan buy-and-hold. Beide curves starten in de grafiek bij een waarde van 100. De buy-and-holdcurve eindigt rond 900, de curve met 200-dagenfilter rond 3.000 – dus ongeveer drie keer zo hoog (afbeelding 2). Volgens eigen berekening op basis van de grafiekwaarden komt dat overeen met ongeveer 3,6 procent per jaar voor buy-and-hold en ongeveer 5,6 procent per jaar voor de gefilterde strategie (afgerond, vóór kosten en belastingen).
Eenvoudig interessante aandelen vinden.
Het grootste verschil ontstond tijdens de dotcomcrisis vanaf 2000. Met de buy-and-holdstrategie moest de belegger een droogteperiode van drie jaar doorstaan, terwijl de gefilterde strategie grotendeels niet belegd was. Die achterstand kon de buy-and-holdcurve daarna niet meer inlopen. Maar ook hier waren er terugvallen: na de top van 2015 verloor de gefilterde curve volgens eigen aflezing tijdelijk ruim een kwart.
| Parameter (historisch, vóór kosten) | S&P 500 (30-12-1927 – eind 2021) | DAX (01-10-1959 – eind 2021) |
| Eindwaarde buy-and-hold in de grafiek | boven 4.000 (indexpunten, start 17,66) | ongeveer 900 (start 100) |
| Eindwaarde 200-dagenstrategie in de grafiek | ongeveer 26.000 | ongeveer 3.000 |
| Verhouding strategie tot buy-and-hold | ongeveer 6 : 1 | ongeveer 3 : 1 |
| Rendement per jaar buy-and-hold* | ongeveer 6% | ongeveer 3,6% |
| Rendement per jaar strategie* | ongeveer 8% | ongeveer 5,6% |
| Volatiliteit buy-and-hold / strategie | 19% / 15% | niet vermeld |
| Tijd buiten de markt | bijna een derde | niet vermeld |
*Volgens eigen berekening op basis van de afgelezen grafiekwaarden, afgerond, vóór transactiekosten en belastingen en zonder rente op vrij kapitaal. Rendementen uit het verleden zijn geen betrouwbare indicator voor toekomstige resultaten.
4. Wat zijn de voor- en nadelen van de 200-dagenlijn?
De 200-dagenlijn scoort vooral met haar eenvoud en met lange houdperiodes in trendfasen, maar faalt in zijwaartse markten. Het overzicht van de auteur, aangevuld met enkele nadelen:
| Voordelen | Nadelen |
| Zeer eenvoudig systeem | Er kunnen jaren zonder signaal verstrijken |
| Gemakkelijk met ETF's uit te voeren | Signaalproblemen bij snelle doorbraken en dynamische herstellen |
| Zeer lange backtest over meerdere decennia | De strategie werkt niet in zijwaartse markten |
| Zeer goede liquiditeit in de S&P 500 | Late in- en uitstappen: delen van het begin en einde van een trend worden gemist |
| Lange houdperiode bij longsignalen | Resultaten vóór kosten en belastingen; valse signalen veroorzaken extra kosten |
| De trendvolgpremie is gedragseconomisch te verklaren | Geen bescherming tegen koersgaten: uitstappen kunnen duidelijk slechter uitvallen |
| Gunstige verhouding tussen rendement en drawdown in de backtest | Historische resultaten zijn geen garantie |
| Toepasbaar op individuele aandelen, sectoren of indices |
5. Waarom is de 200-dagenlijn interessant voor beleggers op lange termijn?
De 200-dagenlijn helpt beleggers op lange termijn om grote trends te herkennen en tijdens lange neerwaartse fasen niet belegd te zijn. Een basisgedachte van trendvolgen is dat trends eerder doorzetten dan omkeren. De 200-dagenlijn is een relatief trage filter: ze reageert met vertraging, maar geeft langetermijntrends vrij betrouwbaar aan en filtert kortetermijnschommelingen weg. Een snelle trendinschatting volgt niet alleen uit de positie van de koers ten opzichte van de 200-dagenlijn, maar ook uit de helling van het gemiddelde.
Trendvolgen is emotioneel vaak moeilijk vol te houden. U stapt niet in op het dieptepunt, maar pas als de koers boven het 200-daags gemiddelde ligt. Ook de uitstap gebeurt niet op de top, maar pas nadat een deel van de papieren winst is verdampt. De strategie gaat daarmee in tegen de menselijke natuur. Wie zich toch gedisciplineerd aan de regels houdt, kan een voorsprong krijgen op beleggers die emotioneel en op korte termijn tegen de trend in handelen – een garantie daarvoor is er niet.
6. Waarom reageren koersen vaak op de 200-dagenlijn?
Koersen reageren vooral op de 200-dagenlijn omdat zoveel marktdeelnemers haar volgen. In bijna alle beursprogramma's verwijzen analisten en presentatoren naar haar verloop. Een fundamentele reden is er niet, want de 200-dagenlijn heeft niets met bedrijfscijfers te maken.
Men zou kunnen discussiëren of het 200-gemiddelde niet beter op weekbasis zou worden toegepast. Een 200-wekenlijn beslaat bijna vier jaar (ongeveer 3,8 jaar). Dat past bij een vierjarige cyclus, die veel analisten als de dominante beurscyclus beschouwen. Door de voortdurende aandacht voor de 200-dagenlijn in de media ontstaan toch af en toe verrassende momenten die u een selffulfilling prophecy zou kunnen noemen.
Een voorbeeld: de koers valt terug tot de 200-dagenlijn en veert meteen omhoog. Het lijkt alsof de lijn een steun is. Technisch gezien klopt dat niet, want steun en weerstand ontstaan door vraag en aanbod. Sommige marktdeelnemers oriënteren zich echter op de 200-dagenlijn en kopen bij een aanraking, omdat ze dat voor een handelsregel houden. Even goed denkbaar is een verkoopsignaal: doorbreekt de koers de 200-dagenlijn van boven naar beneden, dan worden veel beleggers nerveus en bouwen ze hun beleggingen af. Dat kan extra verkoopdruk veroorzaken.
7. Wat kan er misgaan bij de 200-dagenstrategie? Twee verliesscenario's
De grootste risico's van de strategie zijn herhaalde valse signalen in zijwaartse fasen en late uitstappen bij snelle koersvallen. De volgende voorbeelden zijn hypothetisch, vereenvoudigd en komen niet uit het oorspronkelijke artikel (eigen berekening).
Scenario 1 – zijwaartse markt: een belegger investeert € 10.000 in een index-ETF. De koers schommelt enkele maanden rond de 200-dagenlijn. Vier keer na elkaar volgt op een koopsignaal een verkoopsignaal, telkens met 3% verlies; per aan- en verkoop zijn er 0,1% kosten.
| Grootheid | Waarde |
| Startkapitaal | € 10.000 |
| Verlies per vals signaal | 3% plus 2 × 0,1% kosten |
| Kapitaal na vier valse signalen | 10.000 × (0,97 × 0,999²)⁴ ≈ € 8.782 |
| Resultaat | ongeveer −€ 1.218 (−12,2%), hoewel de index per saldo nauwelijks veranderd kan zijn |
Scenario 2 – koersval met V-herstel: de koers staat op 100, de 200-dagenlijn op 90. In enkele weken stort de markt in. Het verkoopsignaal komt pas bij een slotkoers van 88 – op dat moment is al 12% verloren. Herstelt de markt daarna V-vormig, dan komt het nieuwe koopsignaal misschien pas bij 95. Buy-and-hold zou dan op −5% staan, de strategie op −12%, omdat het herstel van 88 naar 95 is gemist. Precies dit patroon deed zich voor in maart 2020. Bij koersgaten 's nachts of in het weekend kan de uitstap bovendien duidelijk onder de signaalkoers liggen.
Conclusie
De 200-dagenlijn biedt een eenvoudig voordeel dat vooral in lange trendfasen zichtbaar wordt. Ongunstig is het als de markt langere tijd zijwaarts beweegt. Een andere zwakte toont de strategie bij korte, hevige koersvallen: dan volgt de uitstap relatief laat. Ook zeer kortstondige maar krachtige herstellen zoals in maart 2020 zijn ongunstig voor de strategie. Historisch gezien kwamen zulke V-formaties echter eerder zelden voor. Bij lange en duidelijke economische neergangen, die met overeenkomstige verliezen op de beurs gepaard gingen, was u met de 200-dagenlijn in de backtest relatief goed beschermd – een volledige bescherming tegen verliezen is dat niet, en resultaten uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst.
Een interessante gedachte is om de strategie te verfijnen met individuele timing, bijvoorbeeld door ook de helling van de 200-dagenlijn mee te wegen. Elke uitbreiding moet vooraf worden getest, inclusief kosten en belastingen.
Over de auteur André Stagge is sinds 2007 portefeuillebeheerder. Hij is gecertificeerd Eurex-handelaar, Certified Financial Technician (CFTe) en Chartered Financial Analyst (CFA).
Veelgestelde vragen (FAQ)
Wat betekent het als een aandeel onder de 200-dagenlijn zakt?
Zakt een koers onder de 200-dagenlijn, dan zien veel marktdeelnemers dat als een teken van een zwakkere of kerende langetermijntrend. In de hier beschreven strategie is een slotkoers onder de lijn het uitstapsignaal. Een doorbraak kan extra verkoopdruk veroorzaken, omdat veel beleggers op dezelfde lijn letten. Ze kan echter ook een vals signaal blijken als de koers kort daarna weer boven de lijn stijgt.
Is de 200-dagenlijn een steun?
De 200-dagenlijn is strikt genomen geen steun, want steun ontstaat door vraag en aanbod. Omdat veel marktdeelnemers echter kopen bij een aanraking of verkopen bij een doorbraak, veren koersen er vaak op terug of versnellen ze hun beweging. Dit effect berust op het gedrag van beleggers; het is dus een soort selffulfilling prophecy zonder garantie.
Hoe vaak geeft de 200-dagenlijn signalen?
In de backtest van de auteur op de S&P 500 waren er gemiddeld zeven transacties per jaar. De verdeling is echter zeer ongelijk: in sterke trendfasen waren er jaren zonder enig signaal, in zijwaartse fasen daarentegen veel valse signalen, wanneer de koers meermaals rond de lijn schommelt. Elke transactie brengt kosten mee die niet in de backtest zijn opgenomen.
Werkt de 200-dagenlijn ook bij individuele aandelen?
De regel is in principe toepasbaar op individuele aandelen, sectoren en indices. De auteur heeft haar in het oorspronkelijke artikel getest op de S&P 500 en de DAX. Individuele aandelen schommelen sterker en kunnen door bedrijfsnieuws koersgaten vormen die een uitstap duidelijk verslechteren. Wie de strategie op andere waarden wil toepassen, test haar het best eerst zelf, inclusief kosten.
Wat is het verschil tussen de 200-dagenlijn en de 200-wekenlijn?
De 200-dagenlijn vat de slotkoersen van 200 handelsdagen samen, dus ruim negen maanden. De 200-wekenlijn gebruikt 200 wekelijkse slotkoersen en beslaat daarmee ongeveer 3,8 jaar. Ze reageert duidelijk trager, levert minder signalen op en wordt vaak in verband gebracht met de vierjarige beurscyclus. Voor de strategie in dit artikel is de daglijn gebruikt.
Loont de 200-dagenstrategie na kosten en belastingen?
Dat valt niet in het algemeen te zeggen. De backtest van de auteur houdt geen rekening met transactiekosten en belastingen. Bij gemiddeld zeven transacties per jaar betaalt u ordertarieven en spreads. Of en hoe gerealiseerde winsten worden belast, hangt af van uw woonland en persoonlijke situatie; buy-and-hold kan daarbij anders uitvallen dan frequent handelen. Hoe zwaar dit doorweegt, hangt ook af van kosten en vermogensomvang. Dit is geen belastingadvies.
Wat zijn de zwakke punten van de 200-dagenlijn?
De grootste zwakke punten zijn valse signalen in zijwaartse markten, late uitstappen bij korte, hevige koersvallen en gemiste herstellen na V-vormige bewegingen zoals in maart 2020. Bovendien stapt u nooit in op de bodem en nooit uit op de top. Buiten de markt kunt u delen van een herstel mislopen. Historische resultaten zijn geen garantie voor toekomstige rendementen.
Dit artikel van André Stagge verscheen eerst in het Duitstalige TRADERS´ Magazin, uitgave 05/2022. Het werd voor publicatie licht bewerkt en vertaald.
Dé broker voor (minder) actieve beleggers
"Veel complimenten voor uw klantvriendelijkheid." – René
De Multi-Markt rekening
Meer dan 150 beurzen in meer dan 30 landen
Zéér lage commissies
Een hoge interest op kapitaal
Legendarische service
Open een rekeningLegendarische service
Onze futures specialisten zijn 14 uur per dag bereikbaar. U contact opnemen via telefoon, e-mail of chat. U wordt altijd direct geholpen, er is geen wachttijd. WH SelfInvest is bekend voor een legendarische service.
Populair
De broker met hoogwaardige vergunningen

WH SELFINVEST S.A., opgericht in 1998, heeft een broker vergunning (nr. 42798), een commissionaire vergunning (nr. 36399) en een vermogensbeheer vergunning (nr. 1806) uitgereikt door het Luxemburgse Ministerie van Financiën. Het bedrijf staat onder toezicht van de “Commission de Surveillance du Secteur Financier". Gebaseerd op een Europees paspoort heeft het bedrijf: een bijkantoor in Frankrijk (Nr. 18943 acpr) dat eveneens onderworpen is aan het toezicht van de "Autorité de Contrôle Prudentiel et de Résolution" (ACPR) en de "Banque de France" en een bijkantoor in Duitsland (nr. 122635) dat eveneens onderworpen is aan het toezicht van de "Bundesanstalt für Finanzdienstleistungsaufsicht" (BAFIN). Verder heeft WH SelfInvest een representatiekantoor in Zwitserland dat eveneens onderworpen is aan het toezicht van de "Swiss Financial Market Supervisory Authority" (FINMA), en representatiekantoren, op basis van het Europees paspoort, in België en Nederland die aangemeld zijn bij de bevoegde autoriteiten.